Workshops
Op 9 maart zullen er twee workshoprondes plaats vinden, u kunt zelf kiezen in welke workshops u wenst te participeren. De interactieve workshops worden verzorgd door een interessante mix van bedrijfsleven, overheid en vastgoedbedrijven. Voor ieder wat wils dus.
Strukton Civiel
Werk zelf aan de ideaaltypische stad en planning
Thijs Paardekooper, Projectmanager Strukton Integrale Projecten
Strukton biedt totaalconcepten op het gebied van infrastructuur en accommodatie. Het zwaartepunt ligt op mobiliteit, knooppunten en doorgaande exploitatie. Bij de uitvoering van projecten houden we altijd ons uiteindelijke doel voor ogen: ervoor zorgen dat mensen prettig kunnen reizen, wonen, werken, leren en recreëren. In ons werk weegt economisch rendement even zwaar mee als het leveren van duurzame oplossingen.
De workshop start met een korte introductie over ‘Ideale Steden’ van denkers en planologen uit het verleden. Een breed perspectief aan mogelijkheden over vormgeving en planning van steden wordt geschetst. Aansluitend zal worden uiteengezet hoe werkwijze en opvatting over planning zich door de tijd heen heeft ontwikkeld tot en met huidige geïntegreerde werkwijze met publiek-private samenwerkings- (pps) aanbestedingen en contracten.
Met deze basisinformatie geven wij u handvatten om op creatieve en innovatieve wijze de opdracht ‘werk zelf aan de ideaaltypische stad en planning’ te kunnen invullen. U wordt hiervoor in groepen gedeeld. Uiteindelijk geeft elke groep een terugkoppeling over zijn ideaaltypisch stad en is er ruimte voor discussie.
Waterbedrijf Groningen
De hongerige stad: 3D ruimtelijke ordening voor de toekomst
Mark de Wit, Manager Business to Business bij Waterbedrijf Groningen
De stad: 100 jaar geleden leefde daar minder dan 10% van de wereldbevolking. Anno nu is dat ongeveer de helft van de bevolking, en naar verwachting is in het jaar 2050 driekwart van de mensheid stedeling. De stad trekt een miljoen mensen per week. De gevolgen zijn bekend. De stad eist meer en meer van de omgeving, meer van land en water. Moeten we de stad en haar omgeving opnieuw ontwerpen? Denk aan de productie van voedsel, huisvesting, industriële activiteiten, transport etc. En hoe gaan we om met de ondergrond, de ruimte onder het maaiveld? Daar wordt het steeds drukker door de geothermische activiteiten, de productie van gas-, water, de opslag van CO2, opslag van gas, zout, mijnbouw, warmte-en koudeopslag in aquifers, etc.
Is nul uitstoot, autarkie, en/of cradle to cradle de oplossing voor steden en hun omgeving? Wat zijn de gevolgen voor bedrijven die het ‘voedsel’ (energie, water, eten etc.) voor de steeds groeiende steden leveren. Stel je voor: een manier van opnieuw bedenken van de stad en haar regio door middel van voedsel, stad en land te verbinden door 3D ruimtelijke ordening en door het creëren van nieuwe sociale en fysieke netwerken voor een betere en meer duurzame toekomst (citaat wordt geïnspireerd door Foodtopia van Carolyn Steel 2010). In een interactieve workshop ga je de reis van ‘voedsel’ volgen naar de steden, ontdekken wat de gevolgen van de groei zijn en welke mogelijke ideeën kunnen worden ontwikkeld voor steden om ze weer in balans te krijgen.
Sleutelwoorden: stadsuitbreiding, zero emission, autarkie (zelfvoorziening), cradle to cradle, 3D ruimtelijke ordening, voedsel.
Gemeente Groningen
SUIKERWERK: Workshop Ontwerpen aan de toekomst van ‘Stad’
ir. Tjerk Ruimschotel BNSP, supervisor stedebouw Gemeente Groningen, Dienst ROEZ, afdeling Stadsontwerp
De stad Groningen heeft enige faam opgebouwd als ‘laboratorium’ voor nieuwe vormen van stedebouw en stadsontwikkeling. Op onorthodoxe wijze worden al decennia verkenningen naar de Toekomst van de Stad uitgevoerd. Dat is in de huidige crisis-situatie meer dan nodig.
Met manifestaties als de Intense Stad en Bouwjong worden nieuwe verkavelings- en bouwvormen voor vaste en tijdelijke bewoners (zoals studenten) gezocht. Spraakmakende architectonische projecten als het Groninger Museum, de Euroborg en het Forum worden ingezet om gebiedsontwikkelingen op gang te brengen. Op het binnenstedelijk CiBoGa-terrein verrijst momenteel het Open Lab Ebbinge waarin geëxperimenteerd wordt met tijdelijk ruimtegebruik, slow urbanism en bottom-up ontwikkelingen.
In deze ontwerpworkshop wordt de transformatiepotentie van het vrijkomend terrein van de Suikerfabriek voor de stad ontwerpenderwijs onderzocht. Wat kan de stad doen en wat moet ze laten? Hoe gaan we om met het krimpende programma en de overmaat aan ruimte?
Na een kijkje in de keuken gaat u, onder deskundige begeleiding van de stadsontwerpers van de gemeentelijke dienst ROEZ in een snelkooksessie, zelf aan de slag. Voor kaarten, luchtfoto’s en tekenmateriaal wordt gezorgd. U wordt uitgedaagd om op dit ruim 100 ha groot gebied vlak bij de historische stad de volgende stap in de toekomst van Groningen, Stad van de Toekomst te zetten. De stad vraagt een visie op de (te ontwikkelen) kwaliteiten van het terrein, een slimme ontwikkelstrategie en een wervend toekomstperspectief.
U hoeft alleen uw nieuwsgierigheid, visie, creativiteit en (aankomend) stedelijk vakmanschap mee te nemen.
Deelname is gelimiteerd tot 24 personen; vol = vol.
Weusthuis en Partners
De toekomst van middelgrote steden in Noord-Nederland
Coen Weusthuis
Door culturele, economische en demografische veranderingen in de maatschappij staat de positie van middelgrote steden onder druk. Suburbanisatie voerde tot in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw de boventoon, sindsdien is weer een trend van urbanisatie en centralisatie ingezet. Het landelijk gebied krimpt, daardoor verdwijnt een deel van het draagvlak onder de voorzieningen in de middelgrote steden. Daarnaast zorgen schaalvergroting, specialisatie en veranderend consumentengedrag voor een verdere uitholling van het draagvlak onder de voorzieningen. De grote steden, zoals Groningen en Leeuwarden, winnen aan populariteit en werkgelegenheid en voorzieningen en investeringen concentreren zich hier. Hier liggen allerlei maatschappelijke ontwikkelingen aan ten grondslag, zoals de informatierevolutie en de welvaartsontwikkeling waardoor de kwaliteitsvraag van de consument hoger dan ooit is. Welk effect heeft deze beweging op de middelgrote steden in Noord-Nederland, zoals Meppel, Heerenveen en Winschoten? Welke trends zijn hierin te ontdekken en in welke mate hebben specifieke eigenschappen van deze steden zoals structuur en locatie hier invloed op?
In deze workshop wordt op zoek gegaan naar verklaringen voor de hernieuwde trek naar grote steden en kijken we naar het krachtenspel tussen grote en middelgrote steden in Noord-Nederland. Welke steden doen het goed en vooral: waarom? Hoe ziet de toekomst van de middelgrote steden eruit? En wat kan een middelgrote stad doen om haar positie in de regio veilig te stellen en aantrekkelijk te blijven voor bewoners, bedrijven en toeristen?
Oranjewoud
De stad van de toekomst is de stad voor en door de bewoners en gebruikers
De workshop staat in het teken van de participatie, co-creatie en (strategisch)omgevingsmanagement. De tijd dat planologen, stedenbouwers en architecten bepalen hoe de stad er uit ziet is voorbij: geen blauwdrukplanning meer, niet meer ‘top-down’ en ‘aanbodgestuurd’ ontwikkelen.
De bewoners en gebruikers zullen een belangrijke plaats krijgen bij de ontwikkeling van de stad van de toekomst.
De overheid krijgt steeds meer de faciliterende rol en de ontwikkelende partijen zullen meer en meer naar de behoefte van hun toekomstige bewoners en gebruikers moeten luisteren.
In deze workshop dragen we voorbeelden aan uit de eigen parktijk, delen we onze ideeen met u en reiken we tools aan om samen met de bewoners en gebruikers de stad te creeren.
Het wordt een actieve workshop waarin u zelf kunt ervaren en ervaringen kunt delen!
HKB Stedenbouwkundigen
Het collectief aan het werk, hoe doe je dat?
Jeroen Leemans en Sacha Schram
Stedelijke opgaven anno 2012; grootschalige nieuwbouw staat op een laag pitje, maar wat gebeurt er dan nog wel? Bij HKB Stedenbouwkundigen zien wij vooral revitalisering als opgave voor de toekomst. Daarbij ligt de nadruk meer en meer op het samen ontwikkelen van plannen die breed worden gedragen door verschillende actoren. Steeds meer ontstaan deze projecten vanuit een lokale behoefte en niet meer door de plannenmakers van de overheid.
In de workshop zoomen wij in op de centrumontwikkeling van Schiedam. Dit is één van onze lopende projecten waar op een actieve manier draagvlak wordt verkregen, onder andere door het inrichten van een vrij toegankelijk binnenstadsatelier, het houden van rondetafelgesprekken met gemeente, winkeliers en inwoners. In het eerste deel zullen wij de plan van aanpak van de revitalisering van het centrum toelichten, waarna in het tweede deel een parallel wordt gezocht met de noordelijke centrumgebieden. Zou zo’n aanpak ook werken in jullie eigen woonplaats? Hoe zou je alle betrokken partijen het beste kunnen betrekken bij de centrumontwikkeling? Verplaats jezelf bij het rollenspel in de rol van ambtenaar, winkelier, toerist, kroegbaas, ontwikkelaar of inwoner en probeer met elkaar te komen tot een werkend proces en een leefbaar centrumgebied.
Regio Groningen- Assen
Arnold Reijndorp en Han Michel, leden van het Kwaliteitsteam van de Regio Groningen-Assen
De ambities van de succesvolle regio Groningen-Assen werden ongeveer tien jaar geleden geformuleerd in de regiovisie. Inmiddels is het klimaat veranderd. De groei blijkt grenzen te kennen, het zware woningbouwprogramma is niet langer de sterke drager van de samenwerking in de regio. Het Kwaliteitsteam van de Regio Groningen-Assen bepleit een kwalitatieve herijking van de visie. Dit is de kans om een nieuwe impuls te geven aan de regionale samenwerking en aan het beter ‘uitserveren’ van de onmiskenbare kwaliteiten van de regio.
In de interactieve workshop komen twee vragen aan de orde, die belangrijk zijn bij de visieontwikkeling. De deelnemers aan de workshop zullen worden aangesproken op deskundigheden vanuit hun professie en vanuit hun ervaring. Ook de ambities voor hun professionele toekomst in de stad en regio kunnen een rol gaan spelen.
De vragen:
De stad en de regio. De regio Groningen-Assen gaat zich steeds meer profileren als middelgrote stadsregio buiten de drukte van de Randstad. Een moderne duurzame regio, met een groene economie, waarbij high en low tech doeltreffend worden gecombineerd. De authentieke stad Groningen speelt hierbij de hoofdrol.
Waar liggen de kansen om dit profiel van regio en stad te versterken? En welke bijdragen kan de universiteit hieraan leveren?
Met welke ruimtelijke maatregelen kan de stad Groningen zich nog sterker gaan positioneren als aantrekkelijke universiteitsstad, voor studenten en voor docenten?
Deerns
Een energie leverende wijk
Steeds vaker ontstaat de ambitie om een gebied energieleverend te laten zijn. Maar hoe pak je zoiets aan? Hoe ziet zo’n gebied er dan uit en is het überhaupt realistisch om een gebied energieleverend te laten zijn?
In de workshop zal Deerns een case voor een energieleverende wijk toegelichten met aandacht voor aanpak en resultaten.
Aanpak. In de case wordt ingegaan op de volgende aspecten
- Wat is het effect van de voorziene ontwikkeling van de energieprestatie-eisen van de woningen op de energievraag van de wijk en het effect van de dichtheid van de bebouwing?
- Welke (on)mogelijkheden zijn er om de wijk energieleverend te maken?
- Hoe zien de verschillende opties er energetisch uit?
- Wat zijn de mogelijkheden voor beheer en exploitatie en de consequenties daarvan voor de bewoners van de wijk?
- Hoe kan externe financiering worden ingezet?
Resultaten. Na behandeling van de aanpak wordt ingegaan op de technische uitwerking van de verschillende energieneutrale en energieleverende varianten en hun technische, energetische en financiële prestaties.
Multi Vastgoed
De binnenstad als ontmoetingsplek
Herman Kok en Arvid Krechting
Dynamiek is door de geschiedenis heen de constante van de stad en de stedelijke ontwikkeling. Of het nu gaat om de industriële revolutie, de tertiairisering met de evolutie van de diensten sector, of ontwikkelingen rond communicatie, internet, en sociale media, de impact van dergelijke ontwikkelingen op de stad is enorm. Het idee van de binnenstad als hart van de stad waar de mensen samenkomen om elkaar te ontmoeten en te consumeren, is echter in de meeste gevallen blijven bestaan. Vaak fungeert binnenstad als uithangbord van de stad voor bezoekers van buiten. Die constante positie is mede in stand gehouden door een voortdurend proces van vernieuwing. Detailhandel, horeca, en diensten zijn aan continue dynamiek onderhevig, en preferenties van de bewoners en consumenten gaan met de tijd mee. Deze veranderingen moeten zo goed mogelijk in de binnenstedelijke structuur en het aanwezige vastgoed worden geaccommodeerd. In veel steden in binnen- en buitenland wordt dan ook geprobeerd om middels herontwikkelingen en revitalisatieprojecten de aansluiting van stedelijke ruimte met de verscheidenheid aan functies te bewaren en versterken. Dit veelal met behoud van identiteit en respect voor de bestaande stedelijke structuur. In de workshop zal interactief worden ingegaan op cases van binnenstedelijke projecten waar Multi bij betrokken is.
Grontmij
De bereikbare stedelijke regio
Zoals een mens niet kan functioneren zonder bloedvaten en zenuwen, zo kan een stedelijke regio niet functioneren zonder een goede infrastructuur. Alle hoogwaardige stedelijke voorzieningen ten spijt: in een samenleving waarin relaties en netwerken steeds belangrijker worden, kan een voortgaande stedelijke ontwikkeling niet plaatsvinden zonder continue investeringen in de bereikbaarheid. Bereikbaarheidsproblemen zijn al lang geen exclusief probleem meer voor stedelijke regio’s in het midden en zuiden van Nederland. Ook de regio Groningen-Assen krijgt steeds meer te maken met de negatieve effecten van een afnemende bereikbaarheid van de stedelijke regio’s.
De concentratie van activiteiten en het compacte stad beleid hebben geleid tot een succesvolle ontwikkeling van de stad Groningen binnen de regio Groningen-Assen Dit succesvolle ruimtelijk economische beleid heeft echter ook een keerzijde. Door de forse groei van de mobiliteit dreigt de stad Groningen onbereikbaar te worden. In de compacte stad loopt het autoverkeer vast en het openbaarvervoer kan de vraag in de spits niet aan. Dagelijks komen er 160.000 mensen vanuit de regio naar de stad, dat aantal groeit met 40% tot 215.000 in 2020. Van deze dagelijkse pendel vanuit de regio neemt 75% de auto, 15% het openbaarvervoer en 10% de fiets. Door de groei van het autoverkeer dreigt een verkeersinfarct. Dit zal naar verwachting alleen nog maar versterkt worden door de gevolgen van demografische ontwikkelingen (concentratie en schaalvergroting van voorzieningen) een (hernieuwde) trek naar de stad, verdere verdichting en grotere afhankelijkheid van de auto door bezuinigingen op het openbaar vervoer. Zonder een goede bereikbaarheid zal er geen sprake zijn van een gezonde stedelijke ontwikkeling. Sterker nog, bereikbaarheidsproblemen (congestie, onveiligheid, milieuoverlast) kunnen een serieuze bedreiging vormen voor de vitaliteit van een stedelijke regio. Inmiddels zijn diverse maatregelen in voorbereiding om de afnemende bereikbaarheid van de stedelijke regio’s te verbeteren (Zuidelijke Ringweg Groningen, Regiotram, Stadsboulevard, etc.). Het is echter de vraag of deze maatregelen voldoende robuust zullen zijn om de ontwikkeling van de regio Groningen-Assen te borgen.
Deze workshop van Grontmij start met een historisch overzicht van stedelijke ontwikkeling met de bereikbaarheid als constante factor. Hierbij zullen wij uitgebreid stilstaan bij onze ervaringen in projecten over het gehele land en in de regio in het bijzonder. Vervolgens zal op prikkelende en interactieve wijze gebrainstormd worden over de mogelijkheden om de bereikbaarheid van de regio Groningen-Assen op een duurzame wijze te kunnen waarborgen.